|
LEI DI REGULASHON DI TRABOU 2000
(P.B. 2000 no. 67)
Lei
di regulashon di trabou 2000 (P.B. 2000 no. 67) ta enserá
reglanan tokante durashon di trabou, oranan di sosiegu, sobretiempu
(overtaim), trabou nokturno, servisio stand-by (consignatiedienst),
dianan di fiesta, prohibishon di trabou pa mucha, prohibishon di
trabou nokturno i peligroso pa hóbennan tambe trabou ehersé
dor di trahadó domestiko.
E lei
no ta konta pa trahadónan ku ta gana mas ku e entrada stipulá
pa Banko di Seguro Sosial òf trahadónan ku ta hasi
sierto trabounan pa kompanianan di aviashon, di barku, amtenarnan
etc……
E límite di suèldo ta igual na e prima di seguro di
malesa kual ta wòrdu stipulá pa Banko di Seguro Sosial.
E límite di suèldo ta kambia tur aña.
E foyeto
aki ta duna un splikashon riba e prohibishon di trabou pa mucha,
trabou nokturno i trabou peligroso pa hóbennan.
1. Kiko mester wòrdu komprende bou di mucha i hóbennan?
Mucha:
Mucha muhé òf hòmber ku no a alkansa e edat
di 15 aña.
Hóbennan:
Mucha muhé òf hòmber ku tin e edat di 15 aña
pero no a alkansa e edat di 18 aña.
2. Kon e reglanan di prohibishon di trabou pa mucha ta?
En
prinsipio ta prohibí pa laga mucha sea kontra un suèldo
o un kompensashon ehersé trabou. Ku trabou nos ke men, tur
tipo di trabou tantu paden o pafó di un empresa ku eksepshon
di:
a. trabounan den o pa e famia kaminda e mucha ta wòrdu kriá;
b. trabounan na skol, kampamentu o institutonan edukativo, basta
ku e trabounan ta kontené un karakter edukativo i no ta dirigí
riba realisashon di probecho ekonómiko.
Luego
no ta konsiderá komo trabou pa mucha, trabounan ehersé
dor di muchanan ku tin e edat di 12 aña i ku a kaba 6e klas
di skol básiko i kual trabounan pa medio di un dekreto gubernamental
a keda determiná, basta si e trabounan aki:
a. ta nesesario pa nan por siña un ofishi o profeshon (“stage”);
b. no ta peligroso o psychosomatikamente no ta eksigí hopi
di e muchanan (parti korant).
3. Kon e reglanan di prohibishon di trabou nokturno pa muchanan
i hóbennan ta?
Ta
prohibí pa muchanan i hóbennan sea kontra di un suèldo
o un kompensashon ehersé trabou nokturno.
Bou
di nokturno ta wòrdu konsiderá: e orario di 7or di
anochi te ku 7or di mainta
4. Kiko ta nifiká trabou peligroso?
Ta
prohibí di laga hóbennan ehersé trabou peligroso.
Ku
trabou peligroso nos no kier men solamente peliger di morto o keda
heridá, pero tambe otro peligernan pa salubridat, manera
venenu i kontaminashon.
Hóbennan
pa medio di e “Arbeidsbesluit Jeugdige Personen” (P.B.
1989, no. 47) no tin mag di ehersé trabou ku ta okashoná
daño pa su salú i/o peliger p’e.
Ta
p’esei hóbennan p.e. no tin mag di ehersé trabou
kaminda ku nan:
- mester usa aparato di klaba/bati i stamp ku preshon di airu;
- ku regularidat mester hisa o karga kos pisá;
- mester traha ku betonmolen ku baki mekániko, cirkelzaag
i aparato pa dobla i kòrtá heru;
- mester kuida pashèntnan ku ta sufri di un malesa di infekshon.
Un
resúmen mas amplio di tur forma di trabou peligroso ku hóbennan
no tin mag di ehersé ta pará den e “Arbeidsbesluit
Jeugdige Personen”(P.B. 1989, no. 47).
E artikulonan
2 te ku 26 di e Arbeidsbesluit aki no ta bálido ora ku un
hóben di 16 aña ta ehersé trabou bou di ouspisio
di un eksperto den kuadro di un preparáshon profeshonal rekonosé.
5. Ta eksistí posibilidat pa dispensashon riba e reglanan
di prohibishon?
Pa
mucha
No tin dispensashon riba prohibishon di trabou pa mucha.
Pa
hóbennan
A base di e dekreto “Arbeidsbesluit Jeugdige Personen”
ta eksistí e posibilidat pa den sierto kaso haña dispensashon
di e prohibishonnan menshoná den dje.
Pa esaki e dunado di trabou mester hasi un petishon por ekstrito
serka Direktor di Direktorado di Iabor.
|