|
1. Ken ta kai bou di Areglo di
Fakansi 1949?
Tur
trahadó ku ta traha a base di un kombenio laboral ta kai
bou di Areglo di Fakansi 1949 (P.B. 1949, no. 17). Un kombenio laboral
por ta tanto verbalmente komo por eskrito.
No
ta konsiderá komo trahadó e.o., nabegante, trahadó
na kas i yiu di e doño di trabou ku ta biba serka dje i ta
traha pe.
Atenshon!:
trahadó doméstiko tambe ta kai bou di e areglo aki.
2.
Kuantu dia di fakansi bo tin derecho ariba?
Pa
kada aña ku bo a traha sin interupshon serka e mes un doño
di trabou, bo tin derecho riba fakansi di por lo ménos tres
bes e kantidat di dia di trabou ku bo ta traha pa siman manteniendo
bo suèldo.
Por
ehèmpel:
·
Un trahadó ku ta traha dos dia pa siman tin derecho riba
tres x dos = 6 dia di fakansi pa aña ku mantenshon di su
suèldo;
·
Un trahadó ku ta traha tres dia pa siman tin derecho riba
tres x tres = 9 dia di fakansi pa aña ku mantenshon di su
suèldo;
·
Un trahadó ku ta traha sinku dia pa siman tin derecho riba
tres x sinku = 15 dia di fakansi pa aña ku mantenshon di
su suèldo;
Sinembargo,
si bo ta traha seis dia pa siman, bo tin solamente derecho riba
un fakansi di por lo ménos 15 dia di trabou.
Atenshon!:
semper por kombení mas dia di fakansi.
3.
Kon ta duna fakansi?
Preferiblemente
ta duna fakansi sin interupshon. Riba bo petishon o si trabou ta
eksigí, por splet fakansi. Por lo ménos mitar di e
dianan di fakansi mester ta na unu. E desishon tokante ki dia por
tuma fakansi ta tuma lugá despues di un deliberashon mutuo,
pero finalmente e desishon ta keda den man di e doño di trabou.
4.
Ki ora doño di trabou por posponé o hala fakansi aden?
Riba
petishon di bo o pa bienestar di trabou, doño di trabou por
posponé o hala fakansi aden ku ya a kuminsá. Si pa
motibu di bienestar di trabou doño di trabou stòp
bo fakansi, e ta obligá di paga bo daño ku bo por
a sufri ku gastunan di biahe o estadia.
Si
na kuminsamentu di bo fakansi bo ta malu (a.o.) pa motibu di aksidente
den sentido di Dekreto di Aksidente (P.B. 1966, no. 14) o na e momento
ku bo fakansi mester kuminsá o durante bo fakansi bo tabata
malu o bira malu (a.o.) den sentido di Dekreto di Seguro di Malesa
(P.B. 1966, no. 15), bo fakansi o e parti di fakansi ku bo no a
gosa di dje ainda ta wòrdu suspendé.
5.
Ki ora bo ta pèrdè bo derecho riba fakansi?
Bo
derecho riba fakansi di e aña anterior ta kaduká,
si durante e aña’ey bo a keda sin bini trabou pa motibu
di:
a.
malesa o aksidente, pa un total di por lo ménos seis luna;
b.
kumplimentu ku un obligashon legal, pa un total di por lo ménos
seis siman.
6.
Kiko ta pasa ku fakansi ku bo no a tuma?
E kantidat
di dianan di fakansi ku bo tin derecho riba dje, pero ku bo no a
tuma na e momentu ku bo derecho riba fakansi nobo a presentá,
ta akumulá te ku un máksimo di seis biaha e kantidat
di dianan di trabou pa siman. Dianan di fakansi, mas ku e máksimo
aki ta kaduká.
Doño
di trabou ta obligá di duna e máksimo di dianan di
fakansi akumulá dentro di tres luna ku bo a hasi un petishon,
miéntras bo ta obligá di tuma e dianan di fakansi
aki, anke bo mes no a pidi nan.
Pa
empresanan ku ta traha 24 ora, e periodo dentro kua mester duna
e dianan di fakansi akumulá ta seis luna.
Mester
duna na unu e máksimo na dianan di fakansi akumulá
i no por posponé ni retené, solamente si na komienso
di bo fakansi bo ta malu (a.o.) o durante bo fakansi bo a bira malu
(a.o.).
7.
Kiko ta pasa ku dianan di fakansi ku bo no a tuma na momento di
terminashon di akuerdo laboral?
Na
momentu di terminashon di trabou e dianan di fakansi ku bo no a
tuma ta wòrdu paga. Na momentu di kalkulashon di dianan di
fakansi un parti di un dia ta wòrdu kalkulá na un
dia.
Ta
kalkulá suèldo pa dia di siguiente manera:
Pa
un trahadó ku tin un siman di trabou di sinku dia:
e suèldo
pa ora kombení entre doño di trabou i e trahadó
x e promedio di kantidat di ora di trabou pa siman : 5; o
suèldo pa siman : 5; o
(suèldo pa luna x 3 ) : 65.
Pa un trahadó ku tin un siman di trabou di seis dia:
e suèldo
pa ora kombení entre doño di trabou i e trahadó
x e promedio di kantidat di ora di trabou pa siman : 6; o
suèldo pa siman : 6; o
(suèldo pa luna x 3 ) : 78.
POR
EHEMPLO
Un
trahadó ta traha sinku dia pa siman.
E ta
gana Nafl. 1.000,- pa luna.
Suèldo
pa dia pa un siman di trabou di sinku dia ta (suèldo pa luna
x 3) dividí pa 65 = (Nafl. 1.000,- x 3) : 65 = Nafl. 46,15.
Un trahadó tin derechi riba (5 x 3 =) 15 dia di fakansi pa
aña.
Tuma
ku na terminashon di su akuerdo laboral e tin ainda 7½ dia
di fakansi. Na terminashon di su trabou e doño mester pagué:
7 biaha
Nafl. 46,15 NAfl. 323,05
½
dia ta wòrdu kalkulá pa 1 dia 46,15 +
NAfl.
369,20
DIANAN
DI FIESTA
·
Aña nobo
·
Djaluna di karnaval i na St. Maarten e dia promé ku karnaval
·
Bièrnèsantu
·
Promé i di dos dia di Pasku di Resurekshon
·
Ascension
·
Promé dia di Pentekostu
·
Aña di la Reina
·
15 desèmber “Dia di Reino”
·
Promé i di dos dia di Pasku di Nasimentu
·
Dia di Bandera: 6/9 Boneiru; 2/7 Kòrsou; 11/11 St. Maarten;
16/11 St. Eustatius; promé
djabièrnè den dec. Saba
·
Dia di Obrero
(mira:
dekreto p.b. 2000 no. 67)
Atenshon!:
dianan di fiesta no ta fakansi, pero ta ekstra dianan liber pa e
trahadó.
|